Γ. Κόκκινος – Ε. Λεμονίδου – Βλ. Αγτζίδης,
Το Τραύμα και οι
πολιτικές της Μνήμης. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία
και τη Μνήμη,
εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα 2010, σσ. 329.*
Ο 20ός
αιώνας έχει εγγράψει στα κατάστιχά του πολλά «τραύματα», ιστορικά γεγονότα φρικτά και αποτρόπαια που σημάδεψαν τη
μοίρα ολόκληρων λαών. Το εβραϊκό Ολοκαύτωμα, η τριπλή γενοκτονία των
χριστιανικών λαών της Ανατολής, η Μικρασιατική Καταστροφή είναι τα πιο γνωστά
σε εμάς, δεν είναι όμως τα μόνα. Τέτοια τραύματα,
που ήταν για καιρό απωθημένα, έρχονται σήμερα στο προσκήνιο, δεσπόζουν στη συλλογική μνήμη λαών ή ομάδων και
επικαθορίζουν τη συλλογική τους ταυτότητα.
Παράλληλα
όμως αυτές οι σκοτεινές σελίδες της ιστορίας εγείρουν και αληθινούς «πολέμους μνήμης» είτε σε εθνικό είτε
(και) σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πρόσφατη απόφαση της Γαλλίας που ποινικοποίησε την
άρνηση της Γενοκτονίας των Αρμενίων και ξεσήκωσε θύελλα τουρκικών αντιδράσεων,
οι γνωστές αντιπαραθέσεις για το βιβλίο Ιστορίας της Στ΄δημοτικού,
πριν μερικά χρόνια, και πέρσι για την επανάληψη της Δίκης των έξι, οι διαφορετικές
προσεγγίσεις και στη δημόσια σφαίρα και σε επίπεδο ιστοριογραφίας για τα
ζητήματα της εθνοκάθαρσης ή γενοκτονίας των ελληνικών πληθυσμών στις αρχές του
20ού αιώνα, είναι μερικά μόνο παραδείγματα τέτοιων «πολέμων μνήμης».
