Η απελευθέρωση της Καβάλας, 13 Σεπτεμβρίου 1944

 

Για την απελευθέρωση της Καβάλας, 13 Σεπτεμβρίου 1944

Από τις εκδηλώσεις της 13ης Σεπτεμβρίου 1944 στην Καβάλα

(ανάρτηση στο FB, 13 Σεπτεμβρίου 2023)

Κάποιες σημερινές αναρτήσεις για την 79η επέτειο της απελευθέρωσης της Καβάλας από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ, στις 13 Σεπτεμβρίου 1944, επανέφεραν τις γνωστές απόψεις για τις “δόλιες σχέσεις” του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ με τους Βούλγαρους κομμουνιστές του Πατριωτικού Μετώπου.

Θυμίζουμε συνοπτικά τα γεγονότα: Στις 9 Σεπτεμβρίου του 1944 το Πατριωτικό Μέτωπο της Βουλγαρίας κατέλαβε πραξικοπηματικά την εξουσία, προσχώρησε στο πλευρό των συμμάχων και παρέδωσε τις πολιτικές αρχές των κατεχόμενων ελληνικών περιοχών στο ΕΑΜ, χωρίς να αποκηρύξει ρητά τις βουλγαρικές διεκδικήσεις για τα εδάφη αυτά. Τις επόμενες ημέρες εισήλθαν τα στρατεύματα του ΕΛΑΣ στις μεγάλες πόλεις και κωμοπόλεις της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, όπου και εγκαθιδρύθηκαν δομές Λαϊκής Αυτοδιοίκησης.

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα (16 Φεβρουαρίου 1942, ίδρυση του ΕΛΑΣ)

 

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα (16 Φεβρουαρίου 1942, ίδρυση του ΕΛΑΣ)

(ανάρτηση στο FB, 16 Φεβρουαρίου 2018)

    Στα μέσα Αυγούστου του 1944 το Τσαλ-νταγ (όρη της Λεκάνης) έχει κυκλωθεί από τους Βουλγάρους. Οι δυνάμεις Κατοχής διαθέτουν πυροβολικό, όλμους και βαριά πυροβόλα, ενώ τα αεροπλάνα τους κάνουν πτήσεις για να εντοπίσουν τα λημέρια των ανταρτών. Οι άνδρες του 26ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, υποφέροντας και από την πείνα και τη δίψα, χωρίζονται σε μικρά τμήματα και επιχειρούν να διαφύγουν. Μια ομάδα δέκα ατόμων πέφτει σε διαδοχικές ενέδρες και εγκλωβίζεται στον κάμπο των Φιλίππων. Ανάμεσά τους είναι και ο υπασπιστής του Συντάγματος Στέργιος Βαλιούλης (ο γνωστός συγγραφέας), που κρατάει και το Ημερολόγιο του Συντάγματος. Κρυμμένοι οι αντάρτες στα καλαμπόκια του κάμπου νιώθουν ότι το τέλος τους πλησιάζει.

    Στις 21 Αυγούστου ο Βαλιούλης γράφει: “Το βράδυ πρέπει να ξεκινήσουμε πάλι μη γνωρίζοντας κανείς μας ούτε δρομολόγιο ούτε κολύμπι για να περάσουμε το μεγάλο κανάλι… Είμαστε βέβαιοι πως οι δρόμοι και τα κανάλια έχουν πιαστεί πολύ σφιχτά από τους Βουλγάρους και ότι δύσκολα θα γλυτώσουμε”. Και καταλήγει: “Ζήτω η Ελλάδα μας, ζήτω το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ζήτω ο Ελληνικός Λαός και η Λαϊκή Δημοκρατία”!

    Στη φωτ. ο Βαλιούλης (αριστ.) και ο Διοικητής του 26ου Συντ. Κώστας Κωνσταντάρας στις φυλακές Καβάλας, Μάρτ. 1945. Το Ημερολόγιο του 26ου Συντ. είναι το μοναδικό διασωθέν από τα ημερολόγια των μονάδων του ΕΛΑΣ. Απόκειται από το 1995 στα Γενικά Αρχεία του Κράτους - Αρχεία Ν. Καβάλας.