Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κάστρο Καβάλας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κάστρο Καβάλας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Η Καβάλα του 1860 – μια ξυλογραφία



Η Καβάλα του 1860 – μια ξυλογραφία

(ανάρτηση στο FB, 23-1-2014)



Τον Ιούλιο του 1860 η Αγγλική Πρεσβεία της Κωνσταντινούπολης έστειλε μια «ιεραποστολή» στα δυτικά Βαλκάνια για να ιδρύσει ευαγγελικές προτεσταντικές σχολές και να προσηλυτίσει τους βουλγαρικούς πληθυσμούς. Τον πάστορα της Αγγλικής Πρεσβείας συνόδευε η αδελφή του Mary Adelaide Walker. Έμεινε στην Καβάλα 2-3 μέρες και την απεικόνισε σε τέσσερις από τις παλαιότερες και ωραιότερες ζωγραφικές αναπαραστάσεις που έχουμε για την πόλη μας. 

Στην πρώτη, την ξυλογραφία που βλέπουμε, αξίζει να παρατηρήσει κανείς τις στέγες στους πύργους του κάστρου (αργότερα έπεσαν), τους πύργους του βυζαντινού «μακρού τείχους» που στέκουν ακόμη όρθιοι στο βάθος (πάνω από το Σανατόριο) και τις πρώτες μεγάλες καπναποθήκες της Καβάλας που κτίστηκαν εκείνη τη χρονιά ακριβώς έξω από τα τείχη της πόλης (των Εγγλέζων Abbott).

Στη λεζάντα της ξυλογραφίας η M.A. Walker σημειώνει: "Νεάπολη της Μακεδονίας. Το σημείο όπου πρωτοέφθασε ο Απόστολος Παύλος στην Ευρώπη. Η πόλη βρίσκεται στη χερσόνησο του κόλπου, ενώ υπάρχουν αγκυροβόλια και στις δύο πλευρές. Ο δρόμος για τους Φιλίππους εκτείνεται κατά μήκος της ακτής, στα αριστερά του θεατή, και μετά προς την οροσειρά του Παγγαίου"..

Από τη βυζαντινή Χριστούπολη στην οθωμανική Καβάλα. Η κατάληψη της πόλης και οι συνέπειες. Ιστορικά δεδομένα και ερωτηματικά.

Από τη βυζαντινή Χριστούπολη στην οθωμανική Καβάλα. Η κατάληψη της πόλης και οι συνέπειες. 




Μαρτυρίες και ερωτήματα

Η τελευταία εικοσαετία του 14ου αιώνα αποτελεί για την ιστορία της πόλης σαφή χρονική τομή. Την περίοδο αυτή η Χριστούπολις, η μεσαιωνική Καβάλα, ακολουθώντας την κοινή μοίρα του βυζαντινού ελληνισμού, πολιορκείται και καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς.

Για την ακριβή χρονολόγηση της οθωμανικής κατάκτησης της πόλης έχουν σωθεί διαφορετικές μαρτυρίες και έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις: Σύμφωνα με μαρτυρίες τουρκικών χρονικών του 14ου – 15ου αιώνα, η κατάληψη έχει χρονολογηθεί περί το 1382-1383.[1]

Η Ακρόπολη (το κάστρο) της Καβάλας

Η Ακρόπολη της Καβάλας *

Η χερσόνησος της Καβάλας με το κάστρο (λιθογραφία Mary Adel. Walker, 1860)

Εισαγωγή

Η διευκρινιστική επεξήγηση δεν αφορά μόνο το παρόν κείμενο, για την Ακρόπολη, αλλά και όσα τυχόν θα ακολουθήσουν και θα αναφέρονται στο χώρο της Καβάλας (π.χ. για το Υδραγωγείο – Καμάρες, τα Τείχη, το Λιμάνι, το Ιμαρέτ, τις παλιές συνοικίες κ.ά.). 

Στη (μικρο)ιστορία ενός τόπου (εν προκειμένω μιας πόλης) η αλληλένδετη σχέση του χώρου με τη ζωή, δηλ. με τις ποικίλες εκφάνσεις του ιστορικού γίγνεσθαι, είναι προφανής. Τα ιστορικά γεγονότα δεν διαδραματίζονται εν κενώ, αλλά αποτυπώνονται στο χώρο και τον μετασχηματίζουν. Π.χ. οι δημογραφικές μεταβολές αλλάζουν τη φυσιογνωμία της πόλης, η οικονομική ανάπτυξη αποτυπώνεται στην πολεοδομική της εξέλιξη κλπ. Και τα στοιχεία του χώρου όμως δεν είναι απλό κέλυφος, στατικό σκηνικό της ιστορικής εξέλιξης, αλλά παράγοντες που ενίοτε καθορίζουν το ιστορικό γίγνεσθαι. Π.χ. στην Καβάλα η κατασκευή του Υδραγωγείου το 16ο αι. και η επέκταση της πόλης το 19ο αι. άλλαξαν το ρου της ιστορίας της. Συνεπώς η ιστορία μιας πόλης πρέπει να «διαβαστεί» όχι μόνο μέσα από τα «γεγονότα της» αλλά και μέσα από τα στοιχεία και τις κινήσεις του χώρου της.