Γουρουνιές…

 

Γουρουνιές…

(ανάρτηση στο FB, 15-4-2016)

Σε μια άλλη, παρόμοια... γουρουνιά (το 2011 στο τζαμί του Χαλίλ Μπέη, της «Μουσικής», στην Παναγία)* είχα υπομνήσει το εξής περιστατικό: Το 1930 στα Δωμάτια του Παγγαίου η κοινότητα αποφάσισε να ανεγείρει εκκλησία σε οικόπεδο που της παραχώρησε γι’ αυτό το σκοπό η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων. Ο μόνος που είχε αντίθετη άποψη ήταν η Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως Σωφρόνιος! Στο έγγραφο του κοινοτάρχη προς το Νομάρχη Καβάλας διαβάζουμε τα εξής: "Ο Σεβασμιώτατος Άγιος Ελευθερουπόλεως είχε και έχει την αντίληψιν ότι η εκκλησία πρέπει να ανεγερθή εκεί όπου ευρίσκεται σήμερον το τουρκικόν τέμενος και τούτο διότι […] ανησυχεί μήπως το περιπίπτον εις αχρηστίαν ούτω τέμενος χρησιμοποιηθή δι’ ιδιωτικήν χρήσιν, τονίζων ότι πρέπει να σεβώμεθα τα ευαγή ιδρύματα των Τούρκων"! Ο Μητροπολίτης Σωφρόνιος Σταμούλης ήταν πρόσφυγας από την Ανατολική Θράκη, φανατικός βασιλόφρων και ένθερμος πατριώτης.

Οι μετονομασίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου και τα νέα τοπωνύμια στο Νομό Καβάλας

Οι μετονομασίες και τα νέα τοπωνύμια [1]

Οι μακραίωνες περιπέτειες του ελλαδικού χώρου άφησαν έντονα σημάδια στο χάρτη: Χιλιάδες ήταν οι περιοχές και τα νησιά, οι πόλεις, τα χωριά και οι οικισμοί, τα βουνά και τα ποτάμια κ.ά. που είχαν ονόματα σλάβικα, τούρκικα, αρβανίτικα, ακόμη και φράγκικα και βλάχικα. Οργανωμένη προσπάθεια για τον εξελληνισμό των τοπωνυμίων αρχίζει το 1909, όταν διορίζεται ειδική επιτροπή, με πρόεδρο τον "πατέρα" της ελληνικής λαογραφίας Νικόλαο Πολίτη. Στην εισηγητική έκθεση του υπουργού Εσωτερικών εξηγούνται και οι λόγοι: Τα βάρβαρα και κακόηχα ονόματα προσβάλλουν το γλωσσικό αίσθημα, επηρεάζουν αρνητικά το φρόνημα των κατοίκων και δημιουργούν ψευδείς εντυπώσεις για την εθνική καταγωγή τους.

Νικόλαος Πολίτης

Στις βόρειες περιοχές, που είχαν ενσωματωθεί στο ελληνικό κράτος το 1912-13, μαζικές μετονομασίες έχουμε μόνο μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών. Το 1925 δίνονται οι γενικές κατευθύνσεις για τον εξελληνισμό των ξένων τοπωνυμίων και συγκροτούνται νομαρχιακές επιτροπές. Στην Καβάλα, η επιτροπή μετονομασιών στελεχώθηκε από το Νομάρχη, ως πρόεδρο, το Μητροπολίτη Καβάλας - Νέστου, το διευθυντή του Γυμνασίου, καθηγητές, το νομομηχανικό της Νομαρχίας κ.ά. δημοσίους υπαλλήλους.

Από το 1925 μέχρι το 1928 μετονομάστηκαν περίπου 2.500 οικισμοί σ’ όλη τη χώρα. Στο Ν. Καβάλας οι μόνοι που διατήρησαν το έως τότε όνομά τους ήταν τα δώδεκα χωριά της Θάσου, στην επαρχία Καβάλας ο Ζυγός, στην επαρχία Νέστου η Κεραμωτή και στην επαρχία Παγγαίου επτά χωριά που είχαν ελληνικά ονόματα: Αυλή, Νικήσιανη, Ελευθερές, Μεσορόπη, Μουσθένη, Ορφάνι και Παλιοχώρι.