Η "έξοδος" των Ελλήνων της περιοχής του Καρς και ο Νίκος Καζαντζάκης

Οι  πρόσφυγες του Καρς  

Πρόσφυγες είχαν καταφύγει στην Ελλάδα και πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Μια από τις πιο τραγικές ιστορίες ξεριζωμού  και προσφυγιάς είναι αυτή των ελληνικών πληθυσμών του Καρς, περιοχής του Καυκάσου που σήμερα ανήκει στην Τουρκία (βλ. χάρτη παρακάτω).

Η Μακρόνησος των Προσφύγων

Η Μακρόνησος των Προσφύγων*

Κυριάκου Λυκουρίνου

... Κι η Παναγιά του Πόντου φλωροκαπνισμένη απ’ το σούρουπο
να σεργιανάει ξυπόλυτη στην αμμουδιά...

Γιάννης Ρίτσος, Πέτρινος χρόνος - Τα Μακρονησιώτικα

Η Μακρόνησος είναι γνωστή στους περισσότερους ως στρατόπεδο “εθνικής αναμόρφωσης” και ως τόπος εξορίας για πολιτικούς κρατούμενους, από το 1947 μέχρι το 1958. Ελάχιστοι γνωρίζουν πως στις αρχές της δεκαετίας του 1920 το ξερονήσι λειτούργησε ως λοιμοκαθαρτήριο για τους εκπατρισμένους από την περιοχή του Καυκάσου και για τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής, κυρίως τους ξεριζωμένους από το μικρασιατικό Πόντο.