Το τζαμί του Ιμπραήμ πασά στην Καβάλα - ένα σκίτσο του 1860

Το τζαμί του Ιμπραήμ πασά στην Καβάλα - ένα σκίτσο του 1860

(ανάρτηση στο FB, 26-1-2014)

Σκίτσο της Mary Ad. Walker, με το τζαμί του Ιμπραήμ πασά, σημερινή εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Σε πρώτο πλάνο φαίνεται ο κεντρικός δρόμος της πόλης (σημερ. Κουντουριώτου), όπου αναπτύσσεται η αγορά. Παράλληλα στην ακτογραμμή διακρίνεται η Εγνατία οδός, που συνέδεε την Ανατολή με τη Δύση. Η εκτός των τειχών περιοχή είναι ακόμη εντελώς ανοικοδόμητη.

Δυο λόγια για το ρόλο του τζαμιού: Το 1391 η Χριστούπολη καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς και για 140 χρόνια φέρει τα σημάδια της καταστροφής και της εγκατάλειψης. Υποδομές και λειτουργίες πόλης αποκτά η Καβάλα στα 1520-1530, όταν ο Ιμπραήμ πασάς, βεζύρης και κουνιάδος του σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, κατασκευάζει μεγάλης κλίμακας έργα ύδρευσης, άμυνας και κοινής ωφέλειας.

Η Καβάλα του 1860 – μια ξυλογραφία

Η Καβάλα του 1860 – μια ξυλογραφία

(ανάρτηση στο FB, 23-1-2014)

Τον Ιούλιο του 1860 η Αγγλική Πρεσβεία της Κωνσταντινούπολης έστειλε μια «ιεραποστολή» στα δυτικά Βαλκάνια για να ιδρύσει ευαγγελικές προτεσταντικές σχολές και να προσηλυτίσει τους βουλγαρικούς πληθυσμούς. Τον πάστορα της Αγγλικής Πρεσβείας συνόδευε η αδελφή του Mary Adelaide Walker. Έμεινε στην Καβάλα 2-3 μέρες και την απεικόνισε σε τέσσερις από τις παλαιότερες και ωραιότερες ζωγραφικές αναπαραστάσεις που έχουμε για την πόλη μας. 

Στην πρώτη, την ξυλογραφία που βλέπουμε, αξίζει να παρατηρήσει κανείς τις στέγες στους πύργους του κάστρου (αργότερα έπεσαν), τους πύργους του βυζαντινού «μακρού τείχους» που στέκουν ακόμη όρθιοι στο βάθος (πάνω από το Σανατόριο) και τις πρώτες μεγάλες καπναποθήκες της Καβάλας που κτίστηκαν εκείνη τη χρονιά ακριβώς έξω από τα τείχη της πόλης (των Εγγλέζων Abbott).

Στη λεζάντα της ξυλογραφίας η M.A. Walker σημειώνει: "Νεάπολη της Μακεδονίας. Το σημείο όπου πρωτοέφθασε ο Απόστολος Παύλος στην Ευρώπη. Η πόλη βρίσκεται στη χερσόνησο του κόλπου, ενώ υπάρχουν αγκυροβόλια και στις δύο πλευρές. Ο δρόμος για τους Φιλίππους εκτείνεται κατά μήκος της ακτής, στα αριστερά του θεατή, και μετά προς την οροσειρά του Παγγαίου"..