Προξενικό Πρακτορείο της Ρωσίας στην Καβάλα, 1868

 

Προξενικό Πρακτορείο της Ρωσίας στην Καβάλα, 1868

(ανάρτηση στο FB, 11 Ιουλίου 1868)

 

Τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει...Διαβάζω σήμερα για την απέλαση των Ρώσων διπλωματών από την Αθήνα: "Διά της παροχής υλικών και χρηματικών κινήτρων επιχειρούν να επηρεάσουν δήμους και μητροπολίτες, αλλά και να αποκτήσουν επιρροή στο Άγιον Ορος".

Αριστείδης Παπαδόπουλος, προϊστάμενος στο Ελληνικό Υποπροξενείο Καβάλας, 1875-1881

 

Αριστείδης Παπαδόπουλος, προϊστάμενος στο Ελληνικό Υποπροξενείο Καβάλας, 1875-1881

(ανάρτηση στο FB, 19 Οκτωβρίου 2018)

Κάτι μικρό για τη πρόσφατη Ημέρα Μνήμης του Μακεδονικού Αγώνα: Αριστείδης Παπαδόπουλος, προϊστάμενος στο Ελληνικό Υποπροξενείο Καβάλας, 1875-1881:

Ο Αριστείδης Παπαδόπουλος, πρώην γραμματέας του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στη Θεσσαλονίκη, ανέλαβε τη διεύθυνση του Ελληνικού Υποπροξενείου Καβάλας σε μια περίοδο αποδιοργάνωσης και πλήρους ανυποληψίας του. Ασκώντας τα καθήκοντά του με υψηλό αίσθημα πατριωτικής ευθύνης, κατόρθωσε να αποκαταστήσει το κύρος του προξενείου και να επαναφέρει την πίστη των Ελλήνων της περιοχής στον εκπρόσωπο του ελληνικού κράτους.

Eργoστάσιο σιγαρέτων «Μακεδονία», Καβάλα δεκ. 1870

Σήματα εργoστασίου σιγαρέτων «Μακεδονία», Καβάλα δεκ. 1870.

(Σημείωμα στο FB, 3-6-2015)

Το εργοστάσιο τσιγάρων με την επωνυμία «Μακεδονία» ήταν το παλαιότερο της Καβάλας (ίσως και το μοναδικό της Μακεδονίας εκείνη την εποχή) και ανήκε στον Αναστάσιο Κούζη.

Ο Αν. Κούζης καταγόταν από το Άργος, εγκαταστάθηκε στην Καβάλα γύρω στα 1865 και το 1868 διορίστηκε υποπρόξενος της Ελλάδας. Ως προϊστάμενος του Ελληνικού Υποπροξενείου Καβάλας άσκησε τα καθήκοντά του με τον χειρότερο τρόπο: Δημιούργησε κλίκες ευνοούμενων εμπόρων και έκανε πολλούς εχθρούς, πήρε δανεικά -και αγύριστα- ακόμη και από Τούρκους και γλύτωσε τη φυλακή λόγω ετεροδικίας, «ρίχτηκε» στις γυναίκες του γραμματέα του Υποπροξενείου, του διερμηνέα, του καβάση κλπ. Οι συνεχείς καταγγελίες των Ελλήνων υπηκόων της Καβάλας ότι «διασύρει το ελληνικόν όνομα» ανάγκασαν το Υπουργείο Εξωτερικών να τον απολύσει στα μέσα του 1869.

Έμεινε όμως στην Καβάλα, ασχολήθηκε ενεργά με τα ζητήματα της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας και αναδείχτηκε σε ισχυρό οικονομικό παράγοντα. Το 1878 εγκαινίασε εργοστάσιο στο Κάιρο και το 1887 μετέφερε την επιχείρησή του στη Μάλτα.

Η πειρατεία, το δουλεμπόριο και η αρχαιοκαπηλία στο λιμάνι της οθωμανικής Καβάλας (15ος - 19ος αι.). Μικρές αρχειακές μαρτυρίες

Η πειρατεία – το δουλεμπόριο – η αρχαιοκαπηλία*

Στo λιμάνι της Καβάλας δεν ανθούσε μόνο το εμπόριο, αλλά και άλλες “επικερδείς δραστηριότητες”, όπως η πειρατεία. Βασικοί λόγοι ήταν η θέση της πόλης πάνω στους χερσαίους και θαλάσσιους δρόμους του βορείου Αιγαίου, το ναυτικό της εμπόριο και οι αποθήκες του λιμανιού της.

Η παιδεία στην Καβάλα 1860-1880: Τα σχολεία και οι πρώτες εκπαιδευτικές δομές (δεκ.1860) - οι εθνικοί στόχοι και ο ενδοκοινοτικός αγώνας για τον έλεγχο της εκπαίδευσης (δεκ.1870)

Η παιδεία στην Καβάλα 1860-1880 *

Πάνω αριστ.: Μαθητές του Αρρεναγωγείου Καβάλας σε εκδρομή, 1891-92 (οικογ. αρχείο Γ. Αστεριάδη) - Πάνω δεξιά: Εξετάσεις μαθητών ενώπιον της ειδικής επιτροπής και του κοινού της Καβάλας και παρουσία της Φιλαρμονικής, μάλλον αρχές 20ου αι.. (Αρχείο Δημ. Μουσείου Καβάλας) - Κάτω αριστ.: Γυμνασικές επιδείξεις στο κοινοτικό Γυμναστήριο (στη θέση του σημερινού δημοτικού σχολείου του Αγίου Ιωάννη), δεκ. 1910 - Κάτω δεξιά: Τίτλος σπουδών μαθητή (της οικογ. Φέσσα), 1910.

Τα σχολεία και οι πρώτες εκπαιδευτικές δομές (δεκαετία 1860)

Μέχρι το 1879 όλα τα σχολεία της Καβάλας στεγάζονταν στο διδακτήριο της Παναγίας. Το σχολικό κτίριο βρισκόταν μέσα στην αυλή της εκκλησίας, περίπου στη θέση του σημερινού σχολείου, και κατά το 19ο αιώνα πρέπει να χρησιμοποιήθηκε και ως έδρα του αρχιερατικού επιτρόπου ή να φιλοξένησε υπηρεσίες της Μητρόπολης. Αυτό τουλάχιστον υποδηλώνουν κάποιες αναφορές στους κώδικες της κοινότητας, όπως: «(οικόπεδο) κείμενον ἐν τῇ συνοικίᾳ Μαχαλᾶ καί συνορεῦον ἀφ’ ἑνός με τόν ἱερόν ναόν τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου... ἐκ τρίτου με Δημοτικήν Σχολήν (ἄλλοτε Μητρόπολιν)» (1902).[1] Κατεδαφίστηκε γύρω στα 1920 για να επεκταθεί η αυλή της εκκλησίας.

Τα ξένα προξενεία στην Καβάλα (1700-1912)

Τα ξένα προξενεία στην Καβάλα (1700-1912)*

Αριστερά: Έγγραφο του Ελληνικού Προξενικού Πρακτορείο (1866) και του
Ελληνικού Υποπροξενείου Καβάλας (1886) - Σχέδιο της περιοχής Καβάλας
(δεκ. 1870) - Βασιλικό Διάταγμα διορισμού Έλληνα υποπροξένου στην
Καβάλα -  Δεξιά: Ν. Γρηγοριάδης, Π. Βάρδας, Π. Βουλγαρίδης.  

Η εγκατάσταση ευρωπαϊκών προξενικών αρχών στην τουρκοκρατούμενη Καβάλα συνδέεται με τη διείσδυση του ευρωπαϊκού κεφαλαίου στο χώρο της οθωμανικής Ανατολής και τους προσανατολισμούς του ευρωπαϊκού εμπορίου.

Η διείσδυση της βουλγαρικής εθνικής κίνησης στην περιοχή της Δράμας και η αντιμετώπισή της από το Ελληνικό Υποπροξενείο Καβάλας κατά την περίοδο της “Ανατολικής Κρίσης” (1875-1878)

Κυριάκου Λυκουρίνου, «Η διείσδυση της βουλγαρικής εθνικής κίνησης στην περιοχή της Δράμας[1] και η αντιμετώπισή της από το Ελληνικό Υποπροξενείο Καβάλας κατά την περίοδο της “Ανατολικής Κρίσης” (1875-1878)», Ανακοίνωση στην Ε΄Επιστημονική Συνάντηση "Η Δράμα και η Περιοχή της - Ιστορία και Πολιτισμός" (Δράμα 18-21 Μαΐου 2006), Πρακτικά, έκδ. ΔΕΚΠΟΤΑ, Δράμα 2013, τ. 1, σελ. 567-606. 

Abstract: After the founding of the Bulgarian Exarchate (1870), the Bulgarian national movement also penetrated the Slavic-speakers of the district (kazas) of Drama, who did not have a clearly defined national conscience. Until 1875, approximately 30% of the Christian population of this area (4,000 out of a total of 14,000) chose the Bulgarian national ideal and joined the Exarchate. This development was attributed to the effective action of the Bulgarian propaganda centers, the anti-Greek stance of the Turkish population, due to the Cretan uprising (1866-1869), and the inactivity of the Greek side.