Η αλιεία στην προσφυγική Καβάλα του Μεσοπολέμου

 

Η αλιεία στην προσφυγική Καβάλα του Μεσοπολέμου

 

(ανάρτηση στο FB, 21-2-2024)

Από τους 30.000 πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην πόλη της Καβάλας, ένα σημαντικό ποσοστό προέρχονταν από παραθαλάσσιες περιοχές της δυτικής Μικράς Ασίας και της Προποντίδας και είχαν ως κύρια επαγγελματική δραστηριότητά τους την αλιεία.

Μέχρι τότε, και στα μέρη μας και στην παλιά Ελλάδα, η αλιεία ήταν υποτυπώδης: Οι λιγοστοί ψαράδες, άνθρωποι ταπεινής καταγωγής (χριστιανοί και μουσουλμάνοι), είχαν μικρά πλεούμενα και αλίευαν μόνο σε κλειστές θάλασσες και αποκλειστικά στα κατάγιαλα, δίπλα στην ακτή.

Οι πρόσφυγες έφεραν νέα εργαλεία (ανεμότρατες, γρι-γρί κ.ά.), δημιούργησαν αξιόλογο αλιευτικό στόλο και αξιοποίησαν παρθένα αλιευτικά πεδία. Έτσι από τη δεκαετία του 1930 το λιμάνι της Καβάλας έγινε, σταδιακά βέβαια, κέντρο μιας αξιόλογης αλιευτικής οικονομίας τοπικής κλίμακας.

Από τις "Αναμνήσεις των παιδιών ενός παλιού τρατάρη" της Καβάλας

H 1η Οκτωβρίου της τράτας

(ανάρτηση στο FB, 1 Οκτωβρίου 2021)

«Η 1η Οκτωβρίου ήταν ξεχωριστή μέρα για τους τρατάρηδες και τις οικογένειές τους, αφού μετά από μήνες αναγκαστικής διακοπής άρχιζε πάλι η βασική αλιευτική δραστηριότητα των καϊκιών. Ήταν σημαντική μέρα όμως και για την πόλη της Καβάλας, που παλιά “γιόρταζε” την έξοδο των καϊκιών με μια λαϊκή εκδήλωση στην προκυμαία. Την παραμονή συγκεντρώνονταν εκεί όλοι οι ψαράδες με τις οικογένειές τους, οι Αρχές του τόπου, ο Δεσπότης που ευλογούσε τα καΐκια και πλήθος κόσμου.

Μια προσφυγική κοινότητα θαλασσινών στην Καβάλα: Οι ψαράδες από την Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ

Μια προσφυγική κοινότητα θαλασσινών στην Καβάλα: Οι ψαράδες από την Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ 

Από τους περίπου τριάντα χιλιάδες (30.000) πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην πόλη της Καβάλας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την Ανταλλαγή των Πληθυσμών[1], ένα σημαντικό ποσοστό προέρχονταν από παραθαλάσσιες περιοχές της δυτικής Μικράς Ασίας και της Προποντίδας και είχαν ως κύρια επαγγελματική δραστηριότητά τους την αλιεία.

Από τα Βιβλία Νηολογίου του Κεντρικού Λιμεναρχείου Καβάλας της περιόδου 1920-1940 μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι τα κάθε είδους αλιευτικά της Καβάλας ανήκαν κυρίως στο προσφυγικό στοιχείο. Ως “πατρίς” των ιδιοκτητών, δηλ. τόπος προέλευσης, αναφέρονται τα εξής μέρη: Σηλυβρία, Νέοι Επιβάτες, Καλλίπολη, Ηρακλείτσα, Μήδεια, Μυριόφυτο (της Αν. Θράκης), Αγία Παρασκευή, Αρετσού, Καστέλι, Πάνορμος, Απολλωνιάδα,  Μουδανιά, Νικομήδεια, Πέραμος, Τρίγλια, Κατιρλή, Μοσχονήσια, Αρβανιτοχώρι κ.ά. (της Μ. Ασίας).[2]

Οι τρατάρηδες της Καβάλας από την Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ

Παλιό δημοσίευμα, του 2010 [στη εφημ. "Μνήμη" του Συλλόγου Μικρασιατών της Καβάλας, στο "Δίκτυο Mikrasiatis" και τελευταία στη σελίδα "Η Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ (το Κιόστε)"], αλλά δε θα μπορούσε να λείπει από το ιστολόγιό μου.

Αριστ.: Μια εικόνα από την Αγία Παρασκευή - Δεξιά: Η πατρική τράτα "Δελφίν"
με τους γονείς μου αρραβωνιασμένους στα 1954 - 1955

Οι τρατάρηδες της Καβάλας από την Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ

  

Στη χερσόνησο της Ερυθραίας, σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από τον Τσεσμέ, βρισκόταν η Αγία Παρασκευή ή Κιόστε (σημερινό Dalyan), ένα παραθαλάσσιο χωριό με αμιγή ελληνικό πληθυσμό 5.000 κατοίκων. Μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή η Αγία Παρασκευή ήταν το μεγάλο καπετανοχώρι της Μικράς Ασίας, το μόνο χωριό στα μικρασιατικά παράλια του Αιγαίου που διέθετε συγκροτημένο αλιευτικό στόλο.